गुरुवार, 2 जुलाई 2026

अवंतिमाहात्म्यम्

 अवन्त्या ऐतिह्यं मुनि सुसरभङ्गेन सुमतं

ऋषिः ह्येषस्तावच्छ्मदमदयादानभरित:।

प्रभुश्रीरामस्य कविषु पूज्यस्याथ तपसो

मुनिर्वाल्मीकेश्च प्रभवति सखे कालिकजन:।१।


सुनद्या:शिप्राया वसति सविधे या शिवपुरी

अवन्तेर्नाम्ना या जगति बहुधा विश्रुतपुरी।

पुरीषु श्रेष्ठा या भवति सुभगा मुक्तिकरिणी

प्रसिद्धा शम्भोर्या परमकृपया पालितपुरी।२।


महाकालो यत्र प्रभवति हरस्त्र्यम्बकविभु:

सहायो भुक्त्यर्थं वसति भगवान्तीर्थनगरे।

दिव: खण्डं त्वेकं हृतमिव सखे कान्तिकमनम्

पुनीतं यद्वारं जगति परमं मोक्षसुलभम्।३।


पुरीयं धन्या नो भवति शुभदं स्नानपरमम्

गतेसिंहं भानौ भवति सुखदं पुण्यजननम्।

तपोनिष्ठा:सिद्धा:प्रतिपलसुतप्ताश्च मुनय:

समायान्ति स्नातुं विविधजपयागादिनिरता:।४।


चरञ्छिप्रावातः प्रियतममनो यस्तु हरते

हरत्यङ्गग्लानिं परिचरति खेदं च नयते।

प्रसिद्धा:संत्यत्र क्षणमपि वदन्त्यो युवतयः

प्रहारो याषां स्यान्नयनजनितो भावभरित:।५।


अवन्त्यां श्रीदेवो निवसति महाकालसुखदः

पुरस्ताद्देवस्य विलसति जलाप्लावित सर:।

निमज्जन् संसार: सततमिह मुक्तिं च वृणुते

प्रसिद्धोयम् कुण्डो विदधति सदापुण्यपरक:।६।


अवन्तिक्यां पुर्यां प्रवहति नदी गन्धवतिकी 

तटे तस्या: देयं सविधविधिवत्पिण्डकपरम्।

तपस्तप्तं घोरं परममुनिना चात्रि सुधिया

ततो जातः सोम:प्रभवति तत:सोमवतिका ।७।


पुराणे स्कान्दे वै शिवशिवकरोरुद्रभगवान्

अवन्तिक्यामेव त्रिपुरमहनद्रुद्रशिवदः।

तत:प्रख्यातेयं प्रथितनगरी पुण्यदवरा

प्रसिद्धिं संप्राप्ता विविधबहुसाक्ष्यैरुपगता।८।


प्रभु:श्रीकृष्णोपि प्रमुदितमनाऽसेवदममुं

गुरुःश्रीदेवस्य प्रथितसुपुरी ज्ञानदवरा।

ततो मित्रंयातो द्विजकुलवरो मित्रगहन:

सुदामेत्याख्यातो परमतपपूतोऽतिविमल:।।९


डॉ० अवनीश धर द्विवेदी 

          अध्यापकः 

    रा०स०बा०वि०खि०

          देहली-९१

कोई टिप्पणी नहीं:

एक टिप्पणी भेजें

दिल्लीपुलिस

ये दिल्ली पुलिस हमारी है करती सबकी रखवारी है। भय भ्रान्ति मुक्त होवे दिल्ली  हम सबकी जिम्मेदारी है ।१। ये दिल्ली पुलिस हमारी है...... हाँ इस...